UE

PROGRAMY INTERREG

Inicjatywa wspólnotowa zwana INTERREG to inaczej Europejska Współpraca Terytorialna, stanowiąca część polityki spójności Unii Europejskiej. Dofinansowywana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, rozwiązuje problemy, które wykraczają poza granice krajowe i wymagają podjęcia przez państwa wspólnych działań. EWT umożliwia również wspólne rozwijanie potencjału zróżnicowanych społeczno-ekonomicznie obszarów.
W ramach inicjatywy INTERREG wydzielono 3 komponenty współpracy międzynarodowej: A – współpraca przygraniczna (transgraniczna), B – współpraca ponadnarodowa (transnarodowa) i C – współpraca międzyregionalna, (w nowej perspektywie finansowej 2021-2027 pojawia się dodatkowo komponent D – współpraca z regionami oddalonymi UE). Każdy z komponentów jest filarem dla niżej wymienionych typów programów:

Programy transgraniczne

Współpraca transgraniczna jest jedną z form pogłębiania integracji europejskiej oraz stanowi ważny instrument polityki rozwoju regionalnego UE. Od wielu lat aktywnie wspierana przez UE. Głównym celem tych programów jest promowanie współpracy obszarów granicznych lądowych i morskich, bezpośrednich kontaktów wspierających rozwój gospodarczy i społeczny oraz ochronę środowiska w obszarach przygranicznych, charakteryzujących się zwykle niższym poziomem rozwoju w porównaniu do średniej krajowej. Zmniejszenie izolacji omawianych regionów, a także wzrost ich produktywności oraz jakości życia odbywa się poprzez realizowanie projektów infrastrukturalnych oraz przedsięwzięć typu „miękkiego” w zakresie rozwoju transgranicznych sieci transportowych, energetycznych, telekomunikacyjnych, stymulowania transgranicznego biznesu i małych firm, kultury i mediów, rozwoju inicjatyw społeczności lokalnych, edukacji, rynku pracy, współpracy między obywatelami, biznesem oraz instytucjami.

Programy transnarodowe

Współpraca transnarodowa jest to kooperacja władz narodowych, regionalnych i lokalnych służąca wspieraniu przestrzennej integracji w UE. Dzięki współpracy ponadnarodowej dochodzi do formowania dużych grup regionów europejskich. W ramach komponentu B tworzone są możliwości dla rozwoju infrastruktury transeuropejskiej oraz opracowania strategii rozwoju przestrzennego w skali międzynarodowej, przy uwzględnieniu współpracy miast i obszarów wiejskich służącej zrównoważonemu rozwojowi. Ponadto, finansowane są projekty z zakresu ochrony środowiska i rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Większość realizowanych projektów to projekty „miękkie”, stanowiące przygotowanie do przedsięwzięć infrastrukturalnych, wdrażanych w ramach regionalnych lub krajowych programów finansowanych z funduszy strukturalnych.

Programy międzyregionalne

Programy współpracy międzyregionalnej wspierają przedsięwzięcia polegające na wymianie doświadczeń z zakresu rozwoju regionalnego oraz wykorzystania funduszy strukturalnych między miastami, regionami i innymi podmiotami z obszaru UE, jak i spoza niej. Nadrzędnym celem tej współpracy jest poprawa efektywności polityk i instrumentów rozwoju regionalnego i spójności poprzez wymianę informacji na dużą skalę. Programy międzyregionalne wspierają współpracę w skali europejskiej pomiędzy regionami oraz gminami, ukierunkowaną na przepływ i wymianę informacji, wiedzy i dobrych praktyk.
Programy międzyregionalne: Interreg EuropaEsponUrbact

Europejska Współpraca Terytorialna 2021-2027

Programy EWT na kolejną perspektywę finansową lat 2021-2027 będą wpisywać się tematycznie w 5 celów polityki spójności Unii Europejskiej (CP). Dodatkowo określono 2 cele specyficzne dla Interreg (ISO). Każdy Program Interreg będzie koncentrował się na kilku wybranych i ściśle opisanych celach według zasady tzw. koncentracji tematycznej.

Cele tematyczne
CP 1: Bardziej inteligentna Europa dzięki wspieraniu innowacyjnej i inteligentnej transformacji gospodarczej
CP 2: Bardziej przyjazna dla środowiska, niskoemisyjna Europa dzięki promowaniu czystej i sprawiedliwej transformacji energetyki, zielonych i niebieskich inwestycji, gospodarki o obiegu zamkniętym, przystosowania się do zmiany klimatu oraz zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem
CP 3: Bardziej połączona Europa
CP 4: Europa o silniejszym wymiarze społecznym przez wdrażanie Europejskiego filaru praw socjalnych
CP 5: Europa bliżej obywateli
Cele specyficzne dla Interreg
ISO 1: Lepsze zarządzanie współpracą
ISO 2: Bezpieczniejsza i lepiej chroniona Europa
Podstawa prawna Interreg 2021-2027
[WRF] Rozporządzenie Rady (UE, EURATOM) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027
[EFRR] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności
[EWT] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1059 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących celu „Europejska współpraca terytorialna" (Interreg) wspieranego w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej
[EIS] ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2021/947 z dnia 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny Wymiar Europy, zmieniające i uchylające decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 466/2014/UE oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 i rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 480/2009