Czym są Fundusze Norweskie i EOG?

Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego (MF EOG) i Norweski Mechanizm Finansowy (NMF), w skrócie: Fundusze Norweskie i EOG, są formą bezzwrotnej pomocy zagranicznej przyznawanej przez Islandię, Norwegię i Liechtenstein nowym członkom Unii Europejskiej – kilkunastu krajom Europy środkowej i południowej oraz krajom bałtyckim. W zamian za udzielaną pomoc finansową tzw. państwa-darczyńcy korzystają z dostępu do rynku wewnętrznego Unii, pomimo że nie są jej członkami.

Fundusze Norweskie i EOG – cel                                      

Nowa perspektywa 

Programy i fundusze na lata 2021-2028

W perspektywie 2021-2028 Funduszy Norweskich i EOG Polska uzyska dostęp do: 

• 8 programów – zarządzane będą one przez tzw. operatorów – będą nimi polskie instytucje publiczne.

• Funduszu Społeczeństwa Obywatelskiego dla organizacji pozarządowych, którego budżet wyniesie 83,5 mln EUR. Fundusz zarządzany będzie przez konsorcjum 5 organizacji pozarządowych, na czele z Fundacją im. Stefana Batorego.
• Funduszu Współpracy Dwustronnej na poziomie krajowym – wsparcie otrzymają inicjatywy wdrażane wspólnie przez podmioty z Polski, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii. Budżet wyniesie 11,7 mln EUR.
• Pomocy Technicznej – przeznaczonej na wdrażanie Funduszy Norweskich i EOG (w tym zawierają się pieniądze na promocję, wynagrodzenia). Przewidziany budżet Pomocy Technicznej to 12,3 mln EUR.
• Mniejszych Przedsięwzięć: Funduszu na rzecz dialogu społecznego i godnej pracy, Funduszu na rzecz budowania potencjału i współpracy z międzynarodowymi organizacjami partnerskimi i instytucjami.

Instytucje

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej odpowiada całościowo za wdrażanie Funduszy Norweskich i EOG w Polsce, stanowi ono zarazem Krajowy Punkt Kontaktowy. 

Poszczególne programy wdrażane są przez operatorów, ich zestawienie prezentuje grafika powyżej.

Fundusz Społeczeństwa Obywatelskiego, jak również wcześniej wspomniano, zarządzany będzie przez konsorcjum organizacji pozarządowych.

Z kolei w imieniu państw-darczyńców odpowiednie wdrażanie Norweskiego Mechanizmu Finansowego i Mechanizmu Finansowego EOG we wszystkich państwach-beneficjentach zapewnia Biuro Mechanizmów Finansowych w Brukseli.

Nabory

Do tej pory uruchomiono oraz rozstrzygnięto nabór na wizyty studyjne w ramach Programu Kultura. Kolejne nabory w ramach innych obszarów zapowiedziane są już na II kwartał 2026 r. Aby być na bieżąco, warto śledzić stronę Funduszy Norweskich i EOG dla Polski: tutaj oraz strony internetowe poszczególnych operatorów programów.

Wdrażanie

Okres kwalifikowalności projektów dla 4. edycji Funduszy Norweskich i EOG dla Polski rozpoczął się 24 kwietnia 2025 r. i potrwa do 30 kwietnia 2031 r. W tym czasie zrefundowane będą mogły być wydatki poniesione przez beneficjentów. Szczegóły okres kwalifikowalności wydatków w ramach poszczególnych projektów określony zostanie w umowie projektowej, którą dany beneficjent podpisze z operatorem konkretnego programu.

Wydatki w ramach Funduszu Współpracy Dwustronnej będą mogły być refundowane do 30 kwietnia 2032 r.

Raport końcowy z wdrażania czwartej edycji Funduszy Norweskich i EOG powstanie w 2032.